T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2009/16016
Davacı ve Yürütmenin Durdurulmasını İsteyen:
Vekilleri : Av. , Av.
Davalılar : 1-Başbakanlık – ANKARA
2-Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü
Vekili : Av.
İstemin Özeti : 17.10.2009 tarih ve 27379 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren; radyo, televizyon, video ve birleşik cihazlardan alınacak ücretlerin tespitine ilişkin 20.12.2004 tarih ve 2004/8331 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesinin eki Kararda değişiklik yapılmasına ilişkin kararın yürürlüğe konulması hakkındaki 18.9.2009 tarih ve 2009/15482 sayılı Bakanlar Kurulu kararının 1. maddesinin 1. fıkrasının 6. bendinin (b) alt bendinin, “üzerinde radyo ve/veya TV veya bunların yayınlarını almaya yarayan navigasyon cihazı bulunan kara taşıtlarından % 0,8 oranında bandrol ücreti alınacağını” düzenleyen kısmının iptali ve yürütülmesinin durdurulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi :
Düşüncesi : Yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı :
Düşüncesi : Yürütmenin durdurulmasına karar verilebilmesi için, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27 nci maddesinde öngörülen koşulların gerçekleşmediği anlaşıldığından, istemin reddi gerekeceği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onuncu Dairesince, davalı idarelerin savunmaları ile ara kararı cevaplarının geldiği anlaşılmakla yürütmenin durdurulması istemi yeniden incelendi, gereği görüşüldü:
Dava; 17.10.2009 tarih ve 27379 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren; radyo, televizyon, video ve birleşik cihazlardan alınacak ücretlerin tespitine ilişkin 20.12.2004 tarih ve 2004/8331 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesinin eki Kararda değişiklik yapılmasına ilişkin kararın yürürlüğe konulması hakkındaki 18.9.2009 tarih ve 2009/15482 sayılı Bakanlar Kurulu kararının 1. maddesinin 1. fıkrasının 6. bendinin (b) alt bendinin, “üzerinde radyo ve/veya TV veya bunların yayınlarını almaya yarayan navigasyon cihazı bulunan kara taşıtlarından % 0,8 oranında bandrol ücreti alınacağını” düzenleyen kısmının iptali ve yürütülmesinin durdurulması istemiyle açılmıştır.
3093 sayılı Türkiye Radyo-Televizyon Gelirleri Kanununun 1. maddesinde, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna devamlı ve yeterli gelir kaynağı sağlamak amacıyla hazırlanan bu Yasanın; radyo, televizyon, video ve birleşik cihazlardan alınacak ücretler, elektrik enerjisi hasılatından ayrılacak paylar ile çeşitli gelirlerin tahakkuk, tahsilat işlemlerini kapsadığı; 4.maddesinde de, maddede sayılan cihazları imal edenlerin, cihazın satış faturasındaki (özel tüketim vergisi hariç) katma değer vergisi matrahı; ithal edenlerin ise, gümrük giriş beyannamesindeki (özel tüketim vergisi hariç) katma değer vergisi matrahı üzerinden bir defaya mahsus olmak üzere ücret tahsil ederek, 5.maddeye göre Türkiye Radyo Televizyon Kurumuna ödeyecekleri hükmüne yer verilmiştir
3093 sayılı Yasanın anılan 4. maddesinde, radyo, televizyon, video ve bunlardan oluşan birleşik cihazlar tek tek sayıldıktan sonra, maddeye, 15.6.1987 tarihli 3383 sayılı Yasanın 3. maddesiyle, yukarıda sayılan cihazların dışında kalan ve radyo televizyon yayınını almaya yarayan her türlü cihazlar ibaresine yer veren 6. bent eklenmiş; maddenin 4.fıkrasında, 16.6.2009 tarihli 5904 sayılı Yasanın 36. maddesiyle yapılan değişiklik sonucunda, bu maddede belirtilen oranları topluca veya ayrı ayrı iki katına kadar artırmaya veya kanuni oranı sıfıra kadar indirmeye, 1. fıkrasının 6. bendi kapsamında bandrole tabi olan cihazları türleri ve özellikleri itibariyle gruplandırmaya ve her bir grup için farklı bandrol oranları belirlemeye Bakanlar Kurulunun yetkili olduğu belirtilmiştir.
3093 sayılı Yasanın 4. maddesi uyarınca 17.10.2009 tarih ve 27379 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 3.7.2009 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren 18.9.2009 tarih ve 2009/15482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki karar ile; radyo, televizyon, video ve birleşik cihazlardan alınacak ücretlerin tespitine ilişkin 20.12.2004 tarihli ve 2004/8331 sayılı Kararnamenin eki kararın 1. maddesinin 1. fıkrasının 6. bendi değiştirilerek bandrol ücreti oranları yeniden belirlenmiş; anılan bendin (b) alt bendinin dava konusu edilen kısmında da, üzerinde radyo ve/veya TV veya bunların yayınlarını almaya yarayan navigasyon cihazı bulunan kara taşıtlarından % 0,8 oranında bandrol ücreti alınacağı hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket tarafından, 17.10.2009 tarih ve 27379 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren; radyo, televizyon, video ve birleşik cihazlardan alınacak ücretlerin tespitine ilişkin 20.12.2004 tarih ve 2004/8331 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesinin eki Kararda değişiklik yapılmasına ilişkin kararın yürürlüğe konulması hakkında 18.9.2009 tarih ve 2009/15482 sayılı Bakanlar Kurulu kararının 1. maddesinin 1. fıkrasının 6. bendinin (b) alt bendinin, “üzerinde radyo ve/veya TV veya bunların yayınlarını almaya yarayan navigasyon cihazı bulunan kara taşıtlarından % 0,8 oranında bandrol ücreti alınacağını” düzenleyen kısmının hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
3093 sayılı Yasanın 4. maddesinde, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun gelirleri arasında olan radyo, televizyon, video ve bunlardan oluşan birleşik cihazlar tek tek sayılmış ve bu cihazlar üzerinden alınacak bandrol ücretleri açık bir şekilde belirtilmiş olmakla birlikte, teknolojik gelişmelere bağlı olarak yeni ürünlerin ortaya çıkması ve çıkmaya da devam etmesi nedeniyle, söz konusu maddede, bu yeni ortaya çıkan ürünlerin ve ürünlerden alınacak bandrol ücretlerinin belirlenmesine ilişkin olarak yeni düzenlemeler yapılmış olup; bu kapsamda, maddede öngörülen sınırlar çerçevesinde düzenleme yapmak konusunda da Bakanlar Kuruluna yetki verilmiştir.
Bu bağlamda, Bakanlar Kurulunun, anılan maddede verilen yetki çerçevesinde, bandrole tabi olan cihazları türleri ve özellikleri itibariyle gruplandırma ve her bir grup için farklı bandrol oranları belirleme yetkisi olduğu açık ise de; bu kapsamda yapılacak düzenlemelerin, Yasanın öngördüğü sınırlar içerisinde yapılması gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta, 3093 sayılı Yasanın 4. maddesinin 1. fıkrasının 6. bendi irdelendiğinde, yukarıda sayılan cihazların dışında kalan ve radyo-televizyon yayınını almaya yarayan her türlü cihazlar cümlesinde yer alan cihaz ibaresi ile, söz konusu elektronik cihazın kendisinden ve bu cihazın radyo ve televizyon yayını almak dışında başka bir fonksiyonu bulunması durumunda ise, söz konusu cihazın radyo ve televizyon yayınını almaya yarayan kısmının kastedildiği anlaşılmaktadır.
Buna göre, uyuşmazlığa konu olan navigasyon cihazının radyo-televizyon yayını almak dışında, yön bulmak vs. işlevi olduğu dikkate alındığında; bu cihazın tamamının değeri üzerinden değil, sadece radyo ve televizyon yayınını almaya yarayan kısmı üzerinden bandrol ücreti alınması gerekmektedir.
Bu durumda, dava konusu olayda, Bakanlar Kurulunca bandrol ücreti belirlenirken, radyo ve televizyon yayınını almaya yarayan navigasyon cihazının sadece radyo ve televizyon yayınını almaya yarayan kısmının dikkate alınması gerekirken, 3093 sayılı Yasada yer alan düzenlemeyi genişletecek şekilde, bu cihazın üzerinde yer aldığı kara taşıtının değeri dikkate alınarak yapılan düzenlemede hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Öte yandan, bandrol ücretinin matrahı olarak, navigasyon cihazlarının üzerinde yer aldığı kara taşıtının değerinin dikkate alınması durumunda, değerleri farklı olan iki kara taşıtında, aynı değerde cihaz bulunması durumunda dahi, ücretlendirmenin farklı olacağı açık olduğundan, dava konusu düzenlemede bu yönüyle de hukuka uyarlık görülmemiştir.
Yukarıda yer alan açıklamalar ışığında, dava konusu navigasyon cihazlarının radyo ve televizyon yayınını almaya yarayan kısmı üzerinden alınacak bandrol ücretinin belirlenmesi sırasında, idarece, öncelikle, söz konusu cihazların radyo ve televizyon yayınını almaya yarayan kısımlarının değerine ilişkin olarak ilgililerce verilen bilgi ve belgelerin dikkate alınması; bu hususun ilgililerce belgelendirilmemesi veya ilgililerce verilen bilgi ve belgelerden, söz konusu cihazın radyo ve televizyon yayınını almaya yarayan kısmının değerinin net olarak ortaya konulamaması durumunda ise, farklı cihaz türlerine ilişkin olarak yapılacak piyasa araştırması sonucuna göre tespit edilecek değerin matrah olarak belirlenmesi yoluna gidilmesi gerekmekte olup; bu kapsamda, ilgili kurum ve kuruluşların da görüşlerinden faydalanılabileceği açıktır.
Açıklanan nedenlerle, olayda 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 4001 sayılı Yasayla değişik 27. maddesinde öngörülen ve yürütmenin durdurulmasına karar verilebilmesi için gerekli olan koşulların gerçekleştiği anlaşıldığından, davacı isteminin kabulüne, 18.9.2009 tarih ve 2009/15482 sayılı Bakanlar Kurulu kararının 1. maddesinin 1. fıkrasının 6. bendinin (b) alt bendinin, “üzerinde radyo ve/veya TV veya bunların yayınlarını almaya yarayan navigasyon cihazı bulunan kara taşıtlarından % 0,8 oranında bandrol ücreti alınacağını” düzenleyen kısmının YÜRÜTÜLMESİNİN DURDURULMASINA, bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren yedi (7) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna itiraz edilebileceğinin davalı idarelere duyurulmasına 28.6.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
