T.C.
DANIŞTAY
7. DAİRE
E. 2001/4725
K. 2005/83
T. 1.2.2005
• GÜMRÜK VERGİLERİ ( On Gün İçinde Ödenmeyip Kesinleşmesi ve Ödeme Emri İle Takip Edilmesi – Davacının Düzeltme Talebi/İdarenin Sehven Ödeme Emri Düzenlendiği Beyanının Davanın Kabulü Anlamına Gelmeyeceği )
• ÖDEME EMRİ ( Gümrük Vergisi/Davacının Düzeltme Talebi – İdarenin Sehven Ödeme Emri Düzenlendiği Beyanının Davanın Kabulü Anlamına Gelmeyeceği/Ödeme Emrinin Geri Alınması Gerektiği )
• ÖDEME EMRİNİN SEHVEN DÜZENLENDİĞİ YOLUNDAKİ DAVALI İDARENİN BEYANI ( Davacının Düzeltme Talebi/Davanın Kabulü Anlamına Gelmeyeceği – Ödeme Emrinin Geri Alınması Gerektiği )
• YANLIŞLIKLA ÖDEME EMRİ DÜZENLENDİĞİ BEYANI ( İdarenin Davayı Kabulü Anlamına Gelmeyeceği/Ödeme Emrinin Geri Alınması Gerektiği – Davacının Düzeltme Talebi )
4458/m. 198, 242
Gümrük Yönetmeliği/m. 643
ÖZET : Gümrük vergilerinin, 4458 sayılı kanunun 198′inci maddesinde öngörülen on günlük süre içinde ödenmediği takdirde kesinleşeceği ve ödeme emri ile takip edilebileceği; ödeme emrinin yanlışlıkla düzenlendiği yolundaki davalı idarenin beyanının, davanın kabulü anlamına gelmez.
İstemin Özeti : Davacı Şirket adına tescilli 18.5.1999 gün ve 8135 sayılı gümrük giriş beyannamesi muhteviyatı eşyalar nedeniyle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük vergisi ve katma değer vergisinin tahsili amacıyla düzenlenip tebliğ edilen ödeme emrini; davalı İdarenin 8.8.2001 tarihli savunma yazısıyla, davacının düzeltme talebi hakkında idari karar alınması gerekirken sehven ödeme emri düzenlendiği belirtilerek, ödeme emrinin iptali yönünde karar verilmesi talep edildiğinden; bu talebin açıkça davanın kabulü anlamına geldiği gerekçesiyle iptal eden Kocaeli Birinci Vergi Mahkemesinin 9.8.2001 gün ve E:2001/249; K:2001/177 sayılı kararının; idari karar alınması yönündeki taleplerinin mahkemece karşılanmadığı ileri sürülerek bozulması ve duruşma yapılması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir.
Tetkik Hakimi Ergün Gökdam’ın Düşüncesi: Temyiz başvurusu; davacı Şirket adına ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük vergisi ile katma değer vergisinin tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrini; davalı idarenin 8.8.2001 tarihli savunma yazısıyla, davacının düzeltme talebi hakkında İdari karar alınması gerekirken sehven ödeme emri düzenlediği belirtilerek, ödeme emrinin iptali yönünde karar verilmesinin talep edilmesi üzerine, bu talebe dayanarak iptal eden mahkeme kararının bozulması istemine ilişkindir.
4458 sayılı Gümrük Kanununun 198′inci maddesinin 1′inci fıkrasında, 69′uncu madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yapılan kontrol ve denetlemeler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen gümrük vergilerinin, yükümlüye tebliğ edildiği tarihten itibaren on gün içinde ödemesinin zorunlu olduğu; 201′inci maddesinde ise, süresi içinde ödenmeyen kesinleşmiş gümrük vergileri hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanacağı; 242′nci maddesinin 1′inci fıkrasında; yükümlülerin, kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri için tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde ilgili gümrük idaresine verecekleri bir dilekçe ile düzeltme talebinde bulunabilecekleri; 2′inci fıkrasında, düzeltme taleplerinin ilgili gümrük müdürlüğü tarafından otuz gün içinde karara bağlanarak yükümlüye tebliğ edileceği; 3 ‘üncü fıkrasında, kişilerin, düzeltme taleplerine ilişkin kararlara, idari kararlara , gümrük vergilerine ve cezalara karşı yedi gün içinde kararı alan gümrük idaresinin bağlı bulunduğu gümrük başmüdürlüğü nezdinde itirazda bulunabilecekleri; 7′inci fıkrasında ise, gümrük başmüdürlüklerinin kararlarına karşı işlemin yapıldığı gümrük müdürlüğünün bulunduğu yerdeki idari yargı mercilerine başvurulabileceği belirtilmiştir.
Gümrük Yönetmeliğinin “Vergi tahakkukunun kesinleşmesi” başlıklı 643′üncü maddesinde de, “Verginin tahakkukunun kesinleşmesi, verginin, idare açısından tahsil edilebilir, yükümlü açısından ise ödenmesi gereken aşamaya gelmesini ifade eder.
Hiç alınmadığı ya da noksan alındığı gerekçesiyle idarece hesaplanan ve yükümlüye tebliğ edilen vergiler;
a )Tebliğ tarihinden 15 gün içinde işlemi yapan gümrük müdürlüğüne düzeltme talebinde, 7 gün içinde işlemi yapan gümrük müdürlüğünün bağlı bulunduğu gümrükler başmüdürlüğüne itirazda bulunulmadığı,
b )Düzeltme talebi üzerine gümrük müdürlüğünce verilen red kararlarına karşı 7 gün içinde gümrükler başmüdürlüğüne itirazda bulunulmadığı,
c ) itiraz üzerine gümrükler başmüdürlüğünce verilen red kararlarına karşı süresi içinde vergi mahkemesinde dava açılmadığı,
d ) Vergi mahkemesinde dava açılan durumlarda mahkemece idare lehine karar verildiği, takdirde kesinleşir.
Verginin tahakkuku; birinci fıkranın ( d ) bendinde, yargı kararları üzerine idarece yükümlüye tebligat yapıldığı tarihte, diğer hallerde ise sürelerin bittiği tarihte kesinleşir.” hükmüne yer verimiştir.
Yukarıda yer verilen Yasa ve Yönetmelik hükümlerinin birlikte incelenmesinden; yükümlülere tebliğ olunan gümrük vergilerinin, Kanunla belirlenen on günlük vadesinde ödenmesi gerekmekle birlikte; vergi tahakkukunun kesinleşme tarihinin, idari itiraz yoluna başvurulmadığı veya idari itiraz yolu tüketildikten sonra, dava açılıp açılmadığına göre farklılık arzettiği ve süresi içinde ödenmeyen gümrük vergilerine, kesinleşmesini müteakip, 6183 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanabileceği sonucuna ulaşılmaktadır..
Olayda, davacı Şirket adına ek olarak yapılan gümrük vergisi ve katma değer vergisi tahakkukunun 11.4.2001 tarihinde tebliğ olunması üzerine, 17.4.2001 tarihinde düzeltme talebinde bulunulduğu, bu talep hakkında karar verilmeden, söz konusu gümrük vergisi ile katma değer vergisinin tahsili amacıyla 27.6.2001 tarihli ödeme emrinin düzenlenip 12.7.2001 tarihinde tebliğ olunduğu anlaşıldığından, vergi tahakkukunun kesinleşmesi beklenmeksizin ödeme emri düzenlenmesinde yasal isabet bulunmadığından, ödeme emrini iptal eden mahkeme kararında, sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
Bu nedenle, temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı Emel Cengiz’in Düşüncesi: Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 49′uncu maddesinin 1′inci fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp vergi mahkemesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında, anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir.
Açıklanan nedenle temyiz isteminin reddi ile vergi mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Yedinci Dairesince duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
KARAR : Temyiz başvurusu; davacı Şirket adına ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük vergisi ile katma değer vergisinin tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrini; davalı idarenin talebine dayanarak iptal eden mahkeme kararının bozulması istemine ilişkindir.
Her ne kadar; Mahkemece, davalı İdarenin 8.8.2001 tarihli savunma yazısıyla, davacının düzeltme istemi hakkında karar verilmesi gerekirken, sehven ödeme emri düzenlendiği, bu nedenle, ödeme emrinin iptali ile idari karar alınması yönünde karar verilmesinin talep edilmesi üzerine, bu talebin, davanın kabulü anlamına geldiği gerekçesiyle ödeme emri iptal edilmişse de; davalı idarenin söz konusu açıklaması, dava konusu ödeme emrinin iptalini gerektirmeyeceği gibi; ödeme emri geri alınmadıkça davanın İdarece kabulü anlamına da gelmeyeceğinden, amme alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrini iptal eden mahkeme kararında Yargılama Hukuku İlkelerine uyarlık görülmemiştir.
SONUÇ : Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabulüne; mahkeme kararının bozulmasına; bozma kararı üzerine Mahkemece, yeniden verilecek kararla birlikte yargılama giderleri de hüküm altına alınacağından, bu hususta ayrıca hüküm tesisine gerek bulunmadığına, 1.2.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.
